Ketelbrouwen met Naomi

Afgelopen weekend heb ik voor het eerst een poging gedaan tot ketelbrouwen …

 

Ketelbrouwen is een theezetmethode die in het westen niet veel gebruikt wordt, voornamelijk omdat het nogal lang duurt. Maar als je er de tijd voor wilt nemen is het een leuke en ontspannende bezigheid. Ketelbrouwen is waarschijnlijk de oudste theezetmethode ter wereld, en het gaat helemaal terug tot de Tang-dynastie (ongeveer de Chinese middeleeuwen). Het idee is tamelijk simpel: In plaats van thee te trekken in heet water, kook je de thee in een grote pan met water en beetje zout tot een soort soep.

 

Ketelbrouwen.

Geschiedenis

Ketelbrouwen is zoals gezegd een oude traditie. Tijdens de Tang-dynastie (618-907) stond alles wat met thee te maken had nog in de kinderschoenen. Het werd vooral gedronken om gezondheidsredenen. Het stond ook toen al bekend om zijn hoge voedingswaarde en medicinale eigenschappen.

Helaas waren de moderne verwerkingsmethoden om van verse theeblaadjes drinkbare thee te maken nog niet uitgevonden. En de primitieve methoden die ze wel al hadden waren nog niet goed genoeg om thee ook echt lekker te maken (dat is nu gelukkig wel anders). Om de thee minder bitter en vies te maken werd die gekookt met water en zout tot een soort soep, die op smaak werd gebracht met verschillende soorten groente, fruit, kruiden, specerijen en noedels en vaak ook melk en/of boter.

Een moderne vorm van ketelbrouwen gebruikt alleen thee, water en zout (al kun je natuurlijk toevoegen wat je zelf wilt, als je eens wilt proberen hoe Tang-dynastie theesoep gesmaakt moet hebben)

Zelf doen

Om te beginnen is het belangrijk om te onthouden dat zelf ketelbrouwen lang duurt. Minstens een uur, al mag je er ook gerust een hele dag voor vrijmaken. Dit is geen zetmethode voor als je ongeduldig bent en snel een kop thee wilt. Maar het is wel een leuke en ontspannende dagbesteding. Je zult voornamelijk heel veel moeten wachten, en dat betekend dat je in de tussentijd alle tijd hebt om te mediteren, te lezen, muziek te luisteren, van het zonnetje te genieten of iets anders te doen wat je rustgevend vind.

Of trommel nog een theefanaat die het niet erg vind om lang te wachten op, en vul die tijd met een goed gesprek. Weersta de verleiding om nog snel wat werk te doen, of je facebook te checken. Dit is echt de ideale gelegenheid voor een ontspanningsmomentje. Het is op een gekke manier heel fijn om de dag te beginnen met: Ik ga vandaag niks anders doen dan theezetten (mijn sessie duurde overigens acht uur).

Je begint natuurlijk met thee, water en zout.

Lang niet alle thee leent zich voor ketelbrouwen. Groene en zwarte thee zijn volstrekt ongeschikt. Deze theeën zouden al binnen vijf minuten heel vies en bitter worden als je ze in water zou koken. Hiervoor heb je een zogenaamde geduldige thee nodig. Een thee die zijn aroma’s heel langzaam en geleidelijk afgeeft aan het water komt via deze methode het beste tot zijn recht. Pu-erh’s en andere donkere theeën zijn ideaal. Voor mijn eigen poging gebruikte ik de Rock River uit onze eigen collectie.

Naast thee heb je natuurlijk goed theewater nodig. Goed theewater bevat niet te veel kalk. Je kunt het beste Spa gebruiken, of gefilterd kraanwater. Het laatste ingrediënt is zout. Je kunt keukenzout gebruiken als je niks anders hebt. Maar goed mineraal zout zoals Himalaya zout of fleur de sel is eigenlijk beter.

Als theegerei heb je een grote soeppan nodig (of een speciale brouwketel, maar ik ga ervan uit dat je die niet hebt), een soeplepel, iets om mee te roeren, een fornuis (een camping-fornuisje is nog beter, dan kun je dit namelijk buiten doen), en een mok of kommetje om je thee uit te drinken.

Zet een grote pan met water op het vuur. Ik heb anderhalve liter water gebruikt. Doe daar een heel klein snufje zout in. Je hoort het zout niet te kunnen proeven. (als je het wel proeft heb je te veel zout gebruikt). Dit neutraliseert het bitter van de thee. Wacht tot het water kookt.

Breek een stukje van je theecake af. Ik heb een stukje gepakt ongeveer half zo groot als een partje van een sinaasappel. Roer in je kokende theewater tot er een draaikolk ontstaat. Laat het stukje van de theecake in het midden van de draaikolk vallen zodat deze naar de bodem zinkt. Kook de thee nu voor minstens een uur. Je kunt de pan afdekken met een deksel. Zo gaat niet alle warmte verloren en kun je vuur iets lager zetten zonder dat je thee van de kook gaat. Maar het hoeft niet.

Na een uur is je eerste kop thee klaar. Schep met de soeplepel de thee uit de pan, in je mok. De theeblaadjes liggen op de bodem van de pan. Probeer voorzichtig te scheppen en zo min mogelijk te roeren zodat de theeblaadjes niet op je lepel belanden.

De thee is heel erg donker. Qua uiterlijk lijkt het meer op koffie dan op thee. Ik had om eerlijk te zijn verwacht dat hij heel bitter zou zijn, maar dat viel heel erg mee. Hij was heel aards, en een beetje zoet, en romig, met een heel klein bittertje en een lange nasmaak. Echt lekker.

Je kunt het natuurlijk hierbij laten, of je doet eens gek en je maakt gewoon nog een kop. Thee gewoon in de pan laten zitten, meer water erbij (een halve liter, of zo. Of een hele liter als er echt nog maar een heel klein bodempje thee in je pan zit), en koken maar! De tweede en de derde kop smaken net zo lekker als de eerste. Als blijkt dat na een paar koppen, je thee wel erg slap en waterig wordt, doe er dan voor de volgende kop een heel klein fiezeltje nieuwe thee bij, en een extra snufje zout. Je kunt net zo lang doorgaan als je wilt. De thee zal met elke kop alleen maar milder, complexer en lekkerder worden. Ik heb acht koppen heerlijke thee gehad.

Hierbij moet ik nog wel een laatste dingetje vermelden. Pu-erh is een lekkere en gezonde thee, en een bron van voedingstoffen, maar er zit ook redelijk wat cafeïne in. Helemaal als je hem een uur lang in water kookt. Dan belandt namelijk echt alle cafeïne uit je theeblaadjes ook daadwerkelijk in je drankje. Als je net als ik overgevoelig bent voor cafeïne is deze zetmethode waarschijnlijk voor jou niet zo heel geschikt. Daar kwam ik zelf helaas ook achter. Achteraf gezien was acht koppen van dit spul voor mij eigenlijk te heftig.